શું તમે જાણો છો, તળાવ અને નદી ના હોવા છતાં પણ સાઉદી અરબ પીવાનું પાણી ક્યાંથી લાવે છે?


સાઉદી અરબ જ્યાંની ધરતી રેતાળ છે અને જળવાયુ ઉષ્ણકટિબંધીય રણ. અહીં તેલ તો ભારે માત્રામાં છે જેમના કારણે આ દેશ અમીર બની રહ્યો છે પરંતુ અહીં પાણીની ભારે ઉણપ છે. આમ તો એમ કહીએ કે આ દેશમાં પીવાલાયક પાણી છે જ નહીં. અહીં એક પણ નદી નથી અને ના તો તળાવ. પાણીના કૂવા છે પરંતુ તેમાં પણ પાણી નથી. અહીં સોનુ તો છે પરંતુ પાણી નથી. તો સવાલ એ ઉભો થાય છે કે સાઉદી અરબ પીવા માટે પાણી ક્યાંથી લાવે છે? તો ચાલો જાણીએ તેમની પાછળ નું હેરાન કરી દેવા વાળું સત્ય.


આ દેશ માં ફક્ત એક ટકા જમીન ખેતીલાયક છે અને તેમાં પણ થોડીક થોડીક શાકભાજી ઉગાડવામાં આવે છે કેમ કે ધાન અને ઘઉં જેવી ફસલો ઉગાડવા માટે ભારી માત્રામાં પાણીની જરૂર પડે છે. પરંતુ એક વાર અહીં ઘઉંની ખેતી શરૂ કરવામાં આવી હતી પરંતુ પાણીની ઊણપના ચાલતા તેમને પછીથી બંધ કરી દેવામાં આવી. સાઉદી ને પોતાનો ખાવા-પીવાનો બધો જ સામાન વિદેશોથી ખરીદવો પડે છે.



સાઉથ અરબ પાસે હવે ભૂમિગત જળ થોડુક એવું જ બચ્યું છે અને તે પણ ખૂબ જ નીચે પરંતુ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આવનાર થોડાક વર્ષોમાં એ પણ સંપૂર્ણ રીતે ખતમ થઇ જશે. એક રિપોર્ટના પ્રમાણે પહેલા અહીં પાણીના ઘણા બધા કૂવા હતા જેમના વપરાશ હજારો વર્ષોથી થતો આવી રહ્યો હતો પરંતુ જેમ-જેમ આબાદી વધતી ગઈ ભૂમિગત જળ ની જરૂરિયાત પણ વધતી ગઈ. તેમનું પરિણામ એ થયું કે ધીમે ધીમે કૂવાઓની ઊંડાઈ વધતી ગઈ અને થોડાક જ વર્ષોમાં કુવા સંપૂર્ણ રીતે સૂકાયા ગયા.


સૌથી જરૂરી વાત એ છે કે વરસાદ તો વર્ષમાં એ અથવા તો બે દિવસ જ થાય છે અને તે પણ તુંફાન ની સાથે. એવામાં તે પાણીનો સંગ્રહ કરવો સંભવ નથી અને ના તો તેમને ભૂમિગત જળ માં ભરી શકાય. અસલ માં અહીં સમુદ્રના પાણીને પીવાલાયક બનાવવામાં આવે છે. જોઈએ તો સમુદ્રના પાણીમાં નમકની માત્રા વધુ હોય છે એટલા માટે ડીસાલીનેશન એટલે વિલવણીકરણ ના દ્વારા સમુદ્રના પાણી થી નમક ને અલગ કરવામાં આવે છે અને ત્યારે જઈને પીવાલાયક પાણી બને છે.



એક રિપોર્ટ પ્રમાણે સાઉદી અરબ તેલથી થયેલી બેશુમાર કમાણીનો એક કિસ્સો તો સમુદ્રના પાણીને પીવાલાયક બનાવવામાં ખર્ચ કરી દે છે. 2009ના એક આંકડા પ્રમાણે તે સમયે એક ક્યુબિક મીટર પાણી નમક અલગ કરવામાં 2.57 સાઉદી રિયાલ એટલે કે લગભગ 50 રૂપિયા ખર્ચ થતા હતા. તેમના સિવાય ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ પણ 1.12 રીયલ (20 રૂપિયા થી વધુ) પ્રતિ કયુબિક મીટર લાગી જતો હતો. હવે તો આ ખર્ચ વધી ગયો હશે કેમ કે અહીંનું પાણી ની માંગ હર વર્ષે વધતી જઈ રહી છે. વર્ષ 2011માં સાઉદી અરબના તત્કાલીન પાણી અને વીજળી મંત્રીએ કહ્યું હતું કે દેશમાં પાણીની માંગ હર વર્ષે સાત ટકાના દરથી વધી રહી છે. એવામાં તમે વિચારી શકો છો કે અહીં પાણીની સમસ્યા કેટલી વિકરાળ છે.

Post a comment

0 Comments