Ticker

6/recent/ticker-posts

કઈ રીતે થઇ પ્રથમ યુદ્ધ ની શરૂઆત? 106 વર્ષ પહેલાનો તે ભયાનક ઇતિહાસ


પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ વિશે તમે ઇતિહાસનાં ઘણા પુસ્તકોમાં ઘણું વાંચ્યું હશે. તેમ છતાં, 1914 થી 1918 સુધી લડવામાં આવેલું આ યુદ્ધ સમુદ્ર, પૃથ્વી અને આકાશના ત્રણ મહાદ્રીપો યુરોપ, એશિયા અને આફ્રિકામાં લડવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ મુખ્યત્વે તેને યુરોપનું વિશ્વ યુદ્ધ કહેવામાં આવે છે. હવે બીજું કંઈપણ જાણતા પહેલા, ચાલો એ જાણીએ કે આ યુદ્ધને 'વિશ્વ યુદ્ધ' કેમ કહેવામાં આવે છે અને તેની અસર વિશ્વ પર પડી હતી. આ લડાઈ માં ભાગ લેવા વાળા દેશો ની સંખ્યા તેમના ક્ષેત્ર (જેમાં તે લાદવામાં આવ્યું) અને તેનાથી થેયલી ક્ષતિ ને અભૂતપૂર્વ આંકડા ના કારણ થી તેને 'વિશ્વ યુદ્ધ' કહેવામાં આવે છે.


માનવામાં આવે છે કે પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ ના કારણ થી લગભગ અડધી દુનિયા હિંસા ના ચપેટ માં ચાલી ગઈ હતી અને આ દરમિયાન લગભગ એક કરોડ લોકો ની મૃત્યુ હતી હતી જયારે બે કરોડ થી બધું લોકો ઘાયલ થઇ ચુક્યા હતા. તેમના સિવાય બીમારીઓ અને કુપોષણ જેવી ઘટના થી પણ લખો લોકો મર્યા હતા.



આ યુદ્ધ ના સમાપ્ત થતા થતા દુનિયા ના ચાર મોટા સામ્રાજ્ય રુસ, જર્મની, ઓસ્ટ્રિયા-હંગરી (હેપ્સબર્ગ) અને ઉસ્માનિયા (તુર્ક સામ્રાજ્ય) નો વિનાશ થઇ ગયો હતો. તેના પછી યુરોપ ની સીમાઓ ફરીથી નિર્ધારિત થઇ અને સાથે જ અમેરિકા પણ 'મહાશક્તિ' ના રૂપ માં દુનિયા ની સામે ઉભરી.


પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ માટે કોઈ પણ એક ઘટના ને ઉત્તરદાયી નહિ ઠહેરાવી શકીએ. આ યુદ્ધ ને 1914 સુધી થયેલી વિભિન્ન ઘટનાઓ અને કારણો ના પરિણામ માનવામાં આવે છે. પરંતુ આ યુદ્ધ નું તાત્કાલીક કારણ તો યુરોપ ના સૌથી વિશાલ ઓસ્ટ્રિયા-હંગરી સામ્રાજ્ય ને ઉત્તરદાયી આર્ચડ્યુક ફર્ડીનેડ અને તેમની પત્ની બોસ્નિયા માં થયેલી હત્યા ને માનવામાં આવે છે. 28 જૂન 1914 એ ઓસ્ટ્રિયા એ સર્બિયા પર આક્રમણ કરી દીધું. ત્યારબાદ આ યુદ્ધ માં વિભિન્ન દેશ શામિલ થતા ગયા અને છેલ્લે તેણે વિશ્વ યુદ્ધ નું રૂપ લઇ લીધું.


11 નવેમ્બર 1918 એ અધિકારીક રૂપ થી જર્મની ના સરેન્ડર કર્યા પછી યુદ્ધ સમાપ્ત થઇ ગયું. આ કારણ 11 નવેમ્બર એ પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ નો છેલ્લો દિવસ પણ કહેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ 28 જૂન 1919 એ જર્મની ના વર્યાસ ની સંધિ, જેને શાંતિ સમજોતો પણ કહે છે, પરંતુ હતાક્ષર કર્યા, જેના કારણથી તેમણે પોતાની ભૂમિ ના એક મોટા ભાગ થી હાથ ધોવો પડ્યો. સાથે જ તેમને બીજા રાજ્યો પર કબ્જો કરવાની પાબંધી લગાવવા માં આવી અને તેમની સેનાએ નો આકાર પણ સીમિત કરવામાં આવ્યો. માનવામાં આવે છે કે વર્સાય ની સંધિ ને જર્મની ના અન્ય લોકો તેને અપમાન માનતા હતા અને માનવામાં આવે છે કે આ અપમાન બીજા વિશ્વ યુદ્ધ નું કારણ બન્યું.

Post a comment

0 Comments